NOTaS bij het Nationaal Archief

na remcoOp 20 september was NOTaS op bezoek bij het Nationaal Archief in Den Haag alwaar een interessant programma was voorbereid door onze contactpersoon en voormalig NOTaS-bestuurslid Remco van Veenendaal. Remco trad zelf op als dagvoorzitter en dat was hem prima toevertrouwd.

De opkomst was goed. Er waren zo’n 30 deelnemers waaronder veel vertegenwoordigers van het Nationaal Archief, het NIOD en de burelen van de Tweede Kamer. De Kamerleden zelf hadden iets anders te doen: het was tenslotte PrinsjesdagConfused.
De opkomst vanuit NOTaS zelf was helaas beperkt en daar was wellicht het juist op deze Prinsjesdag verstoorde treinverkeer naar Den Haag debet aan.

Taaltechnologie

na suzanDe eerste presentatie was van Suzan Verberne. Dit was een heel helder en leerzaam verhaal (misschien is college een beter woord) over de verschillende aspecten die een rol spelen bij de (automatische) classificatie van documenten, dus ook archiefstukken. Suzan ging uitgebreid in op het trainen van classificatoren en de toepassing daarvan op nieuw materiaal. Ze liet onderandere zien wat er goed en fout ging, hoeveel materiaal je gegeven de context nodig hebt en en hoe je het moet aanpakken om de technologie goed te kunnen gebruiken. Al-met-al een boeiende lezing!

Dat zulke technologie bij het NA behoefte bestaat bleek wel uit de presentatie van Remco die na de koffiepauze volgde. Daarin liet hij de raakvlakken met TST vanuit het NA zien en hoe de verschillende presentaties van vandaag daarin pasten. Meer in detail ging hij in op specifieke behoeften van uit het NA aan TST waarbij hij refereerde aan handschriftherkenning en e-Discovery voor e-mails.

 

Pitches

Hierna volgden drie kortere presentaties van NOTaS-deelnemers.
Dennis de Vries van Gridline BV vertelde over het product Woordenlijstbeheer waarin terminologie centraal staat. Dit sloot mooi aan bij Suzans presentatie. Want deze toepassing stelt documentalisten in staat om lijsten van documentlabels en thesauri te beheren.
Het volgende verhaal was van Arjan van Hessen van Telecats. Hij ging in op de ontsluiting van audiomateriaal, meer in het bijzonder van de plenaire debatten in de Tweede Kamer waarvoor het Nationaal Archief de archiveringsplicht heeft. Voor die ontsluitiing wordt het zgn "forced alignment" gebruikt: een vorm van spraakherkenning waarbij de bekende tekst (nl. de door mensen gemaakte transcripties) opgelijnd wordt met de audio van de video-opnamen van de debatten. Van ieder woord is nu bekend wanneer het door wie werd uitgesproken en dus kan daar op gezocht worden. Maar omdat goed te kunnen doen, is wel veel meer nodig dan wat er nu gebeurt. Iets waar de aanwezige ambtenaren van de "Dienst Verslaglegging en Redactie" het helemaal mee eens waren.

Joop den Uyl als stem voor het Nationaal Archief

na esther

De laatste presentatie was van Esther Judd van Readspeaker en dat was een echte uitsmijter: het beter en sneller kunnen ontwikkelen van "voorleesstemmen" met behulp van "statistische parametriche spraaksynthese" (SPSS) waarvoor Deep Learning wordt gebruikt. "

Tijdens de lunch is volop nagepraat en zijn er tussen verschillende aanwezigen afspraken gemaakt om een en ander verder uit te werken. Voor wie daarna niet verzadigd was met informatie, was er in de naastgelegen zaal de gelegenheid om een aansluitende bijeenkomst bij te wonen over Linked Open Data. 

Verslag namens het Nationaal Archief

Een vergelijkbaar verslag met de link naar de verschillende presentaties, staat op de website van het Nationaal Archief.

Deelnemersvergadering

Vanwege de lage opkomst van NOTaS-deelnemers had het weinig zin de geplande deelnemersvergadering door te laten gaan. Dat was jammer voor de penningmeester die speciaal voor deze gelegenheid zijn eigen Miljoenennota had meegenomen. Of iets bescheidener: de NOTaS-jaarrekening over 2015. Wie wil weten wat daarin staat, kan zich daarvoor alsnog bij hem melden.

 

Waarom we robots overschatten

robot

In de Volkskrant van 6-6-2016 een leuk stukje van Toine Heijmans over een experiment met autistische jongeren die gecoached zouden moeten worden door een robot (en ja, dat was onze eigen NAO). Het stuk geeft een aardig inzicht in de verwachtingen aangaande een robot en laat ook zien wat er vervolgens mis kan gaan.

Onderzoekster Bibi Huskens wordt aangehaald met:
"Haar team was weken bezig om scenario's te schrijven en die in Robia te programmeren. Met als gevolg dat drie mensen een werkdag nodig hadden om een therapiesessie van twintig minuten mogelijk te maken - aardappelen kweken in een woestijn is efficiënter."

Ongetwijfeld is dat waar, maar stel dat het wel lukt, dan is de uiteindelijke tijdwinst enorm, dus eigenlijk een beetje een kul-redenatie. Onderzoek bijna altijd zeer tijdrovend en je kunt niet verwachten dat je al tijdwinst boekt tijdens het onderzoek. Maar goed, leuk en leerzaam om te lezen.


logo volkskrant

Mensen houden van robots, letterlijk. Robots zijn dode stof, en toch is er de sensatie van een ontmoeting met leven. Twee Hampshire-hotels hebben sinds kort Hugo 'in dienst', de 'charmante en sympathieke humanoïde' (persberichtwoorden) die negentien talen spreekt, gezichten zes maanden onthoudt en weet welke tram naar het museum gaat.

Dat Hugo in de war raakt als een toerist vraagt of hij ook met de bus naar het museum kan, neemt iedereen voor lief: van een robot accepteren we meer dan van een receptionist.

De 'schattigheidswaarde', noemt Bibi Huskens dat, en ze schiet in de lach, alweer, 'sorry'. Bibi had een tijdlang een robot in dienst, Robia, en is blij dat-ie weer weg is. Toen ze met robots begon, als onderzoeker en therapeut bij autismecentrum het dr. Leo Kannerhuis, waren de journalisten niet weg te slaan: dit móést gefilmd en verteld: een robot die kinderen sociale vaardigheden leert. Maar dat het mislukte 'had geen nieuwswaarde, zeiden ze'.

Voor het volledige artikel, zie hier.

Uitgevers en TST, een vreemde combinatie?

Zwijsen

24-maart-2016 was het weer zover: een NOTaS-deelnemersbijeenkomst, en bovendien een zeer drukke, goedbezochte sessie met een levendig mee-discussiërend publiek.

In eerste instantie zou je denken dat een uitgever juist ver van TST (Taal- en Spraak Technologie) wil blijven: immers een uitgever maakt een papieren boek dat op traditionele wijze verkocht wordt. TST richt zich juist op "talige" toepassingen van beschikbare (open en gesloten) digitale informatie: niet iets dat je direct assioceert met een uitgever die al sinds 1846 bestaat.

zwijsen 2Toch ligt dat anders. Sinds de oprichting focust Zwijsen zich duidelijk op het ontwikkelen van lesmethoden voor het (lager) onderwijs en ze zien in de zich sterk ontwikkelende TST een duidelijk hulpmiddel om nog betere methodes te ontwikkelen. TST wordt door Zwijsen gezien als een “assistance technology” waarmee de leraar niet vervangen maar juist ondersteund wordt in het lesgeven. Het was daarom dat ze uitkeken naar hetgeen wij, de TST-gemeenschap, allemaal te bieden hadden.

Maar voordat er dieper werd ingegaan op de "zegeningen" van TST, werd NAO, de robot die de komende maanden bij verschillende NOTaS-deelnemers een logeeradres heeft, officieel overgedragen. Na 6 weken bij het CLST van de Radboud Universiteit is het nu tijd om in Enschede een ware "wijze uit het Oosten" te worden. Henk van den Heuvel liet in een korte presentatie zien wat NAO allemaal beleefd heeft. Kijk voor het uitgebreide verslag (incl filmpje), op onze robot-blog.

Netwerk-Lunch

Bij de lunch na afloop bleef het druk en werd er veel gediscussieerd over mogelijke vervolgstappen. Het ligt voor de hand dat we gezamenlijk gaan kijken hoe we een aantal pilots kunnen opzetten waarin we zo’n combi (leraar EN TST-software) gaan uitproberen om te zien of en in welke mate leerlingen baat hebben bij gebruik van taal- en spraaktechnologie.

Om 14:00 kwamen de schoonmakers binnen en werden we er echt uitgegooid: een teken dat de bijeenkomst als geslaagd kon worden beschouwd zoals ook de mail na afloop laat zien.

martin de jongBeste Henk,

Ik dank jou ook namens Zwijsen voor jouw dagvoorzitterschap.
We hebben het als een boeiende en zinvolle bijeenkomst ervaren.
Er zijn leuke contacten gelegd en we hopen dat dit zijn vruchten zal afwerpen.

Met vriendelijke groet,

Martin de Jong

ICT concept developer Zwijsen

NOTaS, de Taalunie & het MuZIEum

Vandaag, 10-12-2015, bij het MuZIEum in Nijmegen een vergadering gehad over de mogelijkheden om (Nederlandse) Taal- en Spraaktechnologie (TST) binnen het MuZIEum in te zetten.
Er komen, zeker in de vakantieperiode, altijd zo veel mensen naar het museum, dat het onmogelijk is om direct iedereen de Donkerbeleving te laten beleven. Deze Donkerbeleving laat je ervaren wat het is om blind te zijn. Je stapt letterlijk in het leven van een blinde en wordt een uur lang door een ervaringsdeskundige rond door het dagelijks leven en ervaart dan hoe het is om helemaal niets te zien (voor een uitgebreid verslag zie hier).

In de foyerkunnen verder allerlei educatieve activiteiten gedaan wordenrondom zintuigen.  De ambitie is om hier een innovatief programma te ontwikkelen en de bezoekers kennis te laten maken met het dagelijks leven van iemand met een visuele beperking. Het muZIEum wil dit dagelijks leven, waarbij taal en spraak centraal staan, laten ervaren door de bezoekers.

Thema's

We gaan werken aan 4 thema’s: thuis, werk, buitenshuis, vrije tijd).Aan NOTaS en de Nederlandse Taalunie de schone taak het MuZIEum te helpen met de invulling ervan. Het is de bedoeling om in het voorjaar van 2016 de eerste thema’s officieel te presenteren. De komende maanden zullen besteed worden aan het schrijven van het voorstel en (mogelijke) scenario’s om een beter idee te krijgen van hetgeen wij (NOTaS-deelnemers) zouden kunnen doen. Wij gaan nadenken hoe we bestaande taal- en spraaktechnologie erin kunnen verweven en hoe we bezoekers middels extra informatie beter kunnen informeren over:

  1. wat TST nu eigenlijk is
  2. wat je er mee kunt doen.

Ook gaan we kijken welke andere partijen erbij gehaald kunnen worden. Een van de doelen van het geheel is om bezoekers te laten zien dat met hulp van moderne (taal- en spraaktech gebruikende) middelen, mensen met een visuele handicap, toch uitstekend kunnen werken. Een verslag kan worden ingesproken en met spraakherkenning worden omgezet in tekst, op internet kan gezocht worden via gesproken commando's waarna een TTS-engine de gevonden pagina voorleest. TST-enablede domotica kan gebruikt worden om de gordijnen dicht te doen en de verwarming op 200 C te zetten.
Het aantal mogelijkheden is schier oneindig maar wat is nu goed om te laten zien, hoe gaan we het maken en wat mag het kosten? De Nederlandse Taalunie wil hier wel in investeren, maar kan zeker niet het gehele bedrag bijeenbrengen. Wellicht moet Tom Poes dus een list verzinnen. In de komende maanden zullen we hier verslag uitbrengen van de vorderingen, maar iedereen die een mooi idee heeft kan zich bij ons melden.

Jarig

Bij het begin van de vergadering wachtte ons een plezierige verrassing: Taart!!
NOTaS-penningmeester Henk had twee jaar geleden Abraham ontmoet en had besloten gewoon weer overnieuw te beginnen (tweede jeugd?). Hij vierde dat met  het uitblazen van 2 kaarsjes  en het uitdelen van een heerlijk (weliswaar gekregen) appeltaart en koffie.
Namens NOTaS: van harte!!

 

Zorgverzekeraar investeert liefst in gevorderde innovatie

Zowel op deelnemersvergaderingen als tijdens het bestuursoverleg gaat het dikwijls over TST en DE ZORG. Wij kunnen zoveel mooie dingen maar “hullie” van De Zorg willen er niets mee doen. Moeten we niet weer eens een DIXIT, Taal-in-Bedrijf, bijeenkomst of wat dan ook doen om ze te laten zien wat mogelijk is. In een recent verleden heb ik weleens met iemand van Zorg-en-Innovatie gesproken, we hebben dikwijls geprobeerd in gesprek te raken (zowel via Telecats als via de UTwente) met de zorgverleners maar altijd het zelfde verhaal: leuk, fascinerend maar…….. nu even niet voor ons.

Het vermoeden begon te rijzen dat er een fundamenteel verschil zit tussen onze en hun manier van kijken naar innovatie.

Tijdens de voorbereiding van de komende Taal-in-Bedrijf heb ik nog een poging gedaan iemand uit de zorgwereld te strikken die ons kon uitleggen hoe zorgverzekeraars tegen innovatie aankijken, hoe de financiering nu precies loopt en waar onze aanpak nu precies fout loopt. Is niet gelukt ondanks de steun van m’n zusje (doet iets in de zorg). Wel kwam zij aan met een boeiende blog van Mark van Dorresteijn over innovatie in de zorg. Zijn stelling is: “verzekeraar investeert liefst in gevorderde innovatie” Dus geen mooie vergezichten, geen dromen. “In ideeën die nog in de startfase zitten, zullen zij niet investeren” (Matthijs van der Bijl, consultant zorgvernieuwing bij VGZ).

Dat kun je als bevlogen TST-vernieuwer jammer vinden maar het is waarschijnlijk wel de realiteit. Gelukkig is er ook een mooi initiatief waar we wellicht wel iets mee kunnen: een websitevan de hogeschool Windesheim helpt om erachter te komen wat DE zorgverzekeraar nu precies wil. Het is mede een initiatief van de onderzoeksfinancier ZonMwen de zorgverzekeraars VGZen Zilveren Kruis

Hoe overtuigt u de zorgverzekeraar van uw zorgvernieuwingsidee?

Stel, u bent een ondernemer of een zorgaanbieder met een goed idee waarmee de zorg in Nederland kan worden vernieuwd en verbeterd. U bent op zoek naar financiering of bekostiging, of naar ondersteuning bij implementatie en opschaling, en u overweegt om hiervoor contact te zoeken met een zorgverzekeraar. Dan is deze website voor u!

Op de site staan allemaal voorwaarden waaraan een vernieuwend idee moet voldoen om in aanmerking te komen voor mogelijke financiering. En verder is het wellicht een goed idee om, als we weer eens iets voor de zorg willen organiseren, deze Mark uit te nodigen om nog duidelijker te maken hoe wij de zorg kunnen “binnendringen”.

De gehele blog valt hier te lezen.